قانون ايمني در معادن
« فهرست »
فصل 3- حفاريهاي معدني و اكتشافي
الف-مقررات عمومي
ب - انبارهاي مواد ناريه
پ - حمل و نقل مواد ناريه
ت - آتشباري
ث - مقررات ويژه معادن ذغال سنگ
الف- باربري ريلي در راه افقي
ب - باربري بوسيله نقاله ها
پ- باربري ريلي در راه مورب
ت- باربري در چاه
ث- بالابرها
ج - كابل ها(سيم بكسل ها )
الف- هواي معدن
ب- تهويه
پ-مقررات ويژه معادن گازدار و گرد ذغالدار
الف- مقررات عمومي
ب- مقررات ويژه معادن ذغال سنگ
فصل
– 1 تعاريف
مسؤل معدن يا سرپرست معدن
شخصي است كه توسط دارنـده پروانـه عمليات به اين سمـت منصوب مي شود و مسـئوليـت
كليه عمليات معدن را به عهده دارد
مسئول فني
طـبق ماده 66 آئين نامه اجـرائي قانـون معـادن مسئـول فني عمليات كسـي است كه اداره
كليه امور فني معدن به عهده اوست و توسـط دارنده پروانه عمليـات از ميـان افراد
واجـد شـرايـط انتـخاب و به وزارت صنايع و معـادن معـرفي مي شود و طبـق ماده 65
آئـين نامه اجـرائـي ضوابـط و حدود صلاحيت مسـئولين فـني معادن تا تصـويب و اصـلاح
قانـون نظام مهنـدسي معـدن توسـط وزارت صنايع و معادن تعيين مي شود
مسئول ايمني
مسئول ايمني هر معدن نظارت بر ايمني عمليات معدن را به عهده داشته توسط مسئول يا
سرپرست معدن به اين سمت منصوب مي شود . طبق ماده 65 آئين نامه اجرائي قانون معادن
ضوابط و حدود صلاحيت مسئول ايمني از طريق وزارت كار و امور اجتماعي با هماهنگي
وزارت صنايع و معادن تعيين مي شود . جانشين مسئول ايمني نيز تابع همين شرايط است
مهندس ناظر
شخصي است كه طبق ماده 69 آئين نامه اجرائي قانون معادن تعيين مي شود و از طرف وزارت
صنايع و معادن مامور نظارت و كنترل عمليات معدني است
پروانه اكتشاف – پروانه بهره برداري
طبق مواد مندرج در قانون معادن و آئين نامه اجرائي آن تعريف مي شود
تونل
حفاري زيرزميني افقي يا تقريباً افقي است
تونل شيب دار
تونل هايي كه تا حدود 18 درجه شيب داشته باشند
چاه مايل
حـفاري مايـلي كه به سطـح زمين راه داشـته و داراي شـيب بين 18 درجه تا 90 درجه
باشد و براي باربري مورد استفاده قرار مي گيرد
چاه يا چاه قائم
حفاري قائـم يا با شـيب 90 درجه است كه به سطـح زميـن راه داشـته باشـد و معمولاً
براي باربري مورد استفاده قرار مي كيرد
دويل
حفـاري زيـرزميني شيبـدارو با سطـح مقطع نسبتاً كوچك كه معمولاً به طرف بالا خفاري
مي شود و براي منظور هاي مختلف مورد استفاده قرار مي گيرد
پذيرگاه
محل توقف ، بارگيري و تخليه
واگنها و انجام وظايف مختلف زيرزميني كه معمولاً در محل ارتباط با چاه قائم يا چاه
مايل در زيرزمين احداث مي شود
گالري-راهرو
انواع حفاريهاي زيرزميني و معمولاً با طول زياد است
راه مورب
به انواع راهروهاي شيبدار راه مورب گفته مي شود
بونكر
محلي براي تخليه و انباشت سنگ مي باشد
چال
سوراخي كه در سنگ براي قرار دادن ماده منفجره حفر مي شود
خرجگذاري
قرار دادن مواد منفجره در داخل چال است
فشنگ
به هر قطعه ماده منفجره جامد (معمولاً انواع ديناميت) گفته مي شود
آتشباري
به عمليات خرج گذاري و انفجار مواد منفجره براي تخريب سنگ آتشباري گفته مي شود
آتشبار
شخصي كه مسئوليت عمليات آتشباري را به عهده دارد
مواد ناريه- مواد منفجره
موادي كه قابليت انفجار داشته و در معدن براي تخريب سنگ مورد استفاده قرار مي گيرد
گاز ذغال
گازي كه در كانسارهاي ذغال سنگ همراه با ساير هيدروكربورها وجود دارد و عمدتاً از
متان تشكيل شده است . اين گاز چنانچه به نسبت معيني با هوا مخلوط شود قابليت انفجار
پيدا مي كند
كليه تجهيزات , دستگاهها و ماشين آلات معدني كه در اين آئين نامه از آنها
نام برده شده
مانند شاول يا بيل مكانيكي , لودر, بلدوزر, پرفراتور, گريدر, واگن , لوكوموتيو ,
دستگاه گمانه زني , دستگاه سيم برش , بالابر چاه , وينچ و غيره و كليه قسمتها و
قطعات آنها مطابق تعاريفي است كه در متون و كتابهاي معدني آورده شده است
فصل
2 - كليات
ماده 1- منظور از عمليات در اين آئين نامه كليه عمليات معدني (اعم از اكتشاف يا
بهره برداري و استخراج معدن) است كه در قانون معادن و آئين نامه اجرائي قانون معادن
پيش بيني شده است .
ماده 2- در كليه معادن كه داراي حداقل 25 نفر كارگر باشند , مي بايست يك نفر ذيصلاح
به عنوان مسئول ايمني و يك نفر به عنـوان مسئـول بهداـشت حرقه اي به استـناد آئـين
نامه كمـيته حفاظت فني و بهدلشـت كار تعيين گردد . بديهي است در معادن كمتر از 25
نفر كارگر وجود يك نفر مسئول ايمني ضروري است اما اين مسئـوليت را مي توان به
مسـئول فني واگـذار كرد كه اين تعيـين صلاحيت وي به استـناد آئيـن نامه فوق الذكر
خواهد بود .
ماده 3- مسئول ايمني هر معدن به عنوان ناظـر و كنترل كننـده عمليـات و انطباق دادن
معدن با بندهاي مندرج در اين آئيـن نامه و ديگر آئين نامه هـاي مصـوب شورايعالي
حفاظـت فني تعيين مي گردد , كه با حضور و بازرسي از معدن توصيه ها و پيشنهاد هاي
خود را جهت پيشگيري و رفع خطر تذكر داده و در صورت حساسيت موضوع آن را كتـباً به
مسـئولين معدن گزارش مي نمايد و در صـورت تشخيـص خطر حتمي برابر مقررات اين آئين
نامه تا رفع خطر نسبت به توقف عمليـات در محل خطر اقدام نمايد
ماده - 4 كليه كارگاههاي معدني اعم از سطحي يا زير زميني لازم است در هر شيفت كاري
حداقل يك بار توسـط مسئول ايمني يا جانشين وي مورد بازديد قرار گيرد .
ماده 5- قبل از شروع به كار در هر شيفت كاري مسئول ايمني معدن و جانشين او بايد از
كارگاه مربوطه بازديد نمايد و پس از اطمينان از ايمن بودن آن به كارگران مجوز ورود
داده شود .
ماده 6- وزارت صنايع و معادن مي بايست رونوشـت پروانه هاي اكتـشاف و بهـره بـرداري
را به وزارت كار و امور اجتماعي ارسال نمايد و دارنده پروانه اكتشاف يا بهـره
برداري مكلف است تـاريخ شـروع عمليـات خود را به وزارتخانه هاي صنايع و معادن و كار
و امور اجتماعي (ادارات كل كار و امور اجتماعي)اطلاع دهد.
ماده 7- اكتشاف كننده يا بهره بـردار بايد مدارك مشروحـه زيـر را در سر معـدن
نگهداري كرده و براي ارائه به مهندسين ناظر وزارت صنايع و معادن و بازرسان كار
وزارت كار و امور اجتـماعي آماده داشته باشد.
الف-
پروانه اكتشاف يا پروانه بهره برداري يا كپي آنها .
ب- نقشه محدوده به مقياس حداقل 1 و نقشه بهره برداري به مقياس حداقل 1 و بـراي
معادني كه عمليات زير زميني دارند , نقشه به مقياس حداقل 1 از قسمت درون معـدن و
همچنين يـك نقشـه از كارگاهها و تأسيسات خارج معدن به مقياس حداقل 1
پ- دفـتر حاوي مشخصات كاركنـان معـدن و استخـراج روزانه طـبق نمونه اي كه وزارت
صنـايع و معـادن تعيين خواهد كرد
ت- دفتر مخصوصي جهت ثبت نظرات و تذكرات و دستوراتي كه در اجراي آئين نامه هاي مربوط
نـسبت به طرز كار و رعـايت اصول فنـي و حفاظت و بهداشـت كار و سايـر مواردي كه از
طرف مهنـدسين ناظـر وزارت صنايع و معادن و بازرسان كار وزارت كار و امور اجتماعي
داده مي شود
ث- دفتـر مخصوص ثبـت حـوادث و گزارش اقـدامـات معمـوله طـبـق نمونـه اي كه از
طـرف وزارت كار و اموراجتماعي تعيين مي شود
ج- دفاتري مخصـوص جهت ثبت كليه اقـدامات ايمنـي و بهداشـت كار كه به ترتـيب
تـوسط مسئـول ايمني و مسئول بهداشت حرفه اي كه در اجراي آئين نامه ها و مقررات
مربوطه تكميل مي گردد
چ- آئين نامه ايمني معادن و كليه آئين نامه هاي حفاظت فني و بهداشت كار مصوب شوراي عالي حفاظت فني
ماده
8- رعايت مفاد كليه مقررات و آئين نامه هاي مصوب شورايعالي حفاظت فني در خصوص نكات
ايمني مرتبط با لوازم ,كالا ها و تجهيزات معدني لازم الاجرا است
تبصره: كليه سفارشات و نكات احتياطي و ايمني
كه از طرف سازندگان و توليد كنندگان لوازم , كالاها و تجهيزات معدني توصيه مي شود
لازم الاجرا است
ماده 9- تمام شاغلين در معادن زيرزميني و كارگراني كه با تغيير شغل از قسمتي به
قسمت ديگر معدن منتقل ميشوند بايد با راههاي خروجي و اضطراري معدن آشنا شده و آگاهي
كامل پيدا كنند
ماده 10- ورود كليه افراد غير شاغل در معدن منوط به كسب اجازه از سرپرست معدن يا
جانشين وي مي باشد
ماده 11- ورود و كار در كارگاهها و معادن زيرزميني متروكه منوط به كسب مجوز از
سرپرست معدن يا مسئول ذيربط بوده و بايد با رعايت مقررات ايمني و پس از حصول
اطمينان از برقراري تهويه مناسب و سالم بودن وسايل نگهداري و عدم ريزش حفريات قرار
گيرد
ماده 12- با تمهيداتي كه از طرف سرپرست معدن انجام مي گيرد , بايستي همواره تعداد و
اسامي كاركناني كه در هر لحظه داخل معدن و به خصوص زيرزمين بوده مشخض باشد و تا
زماني كه كارگران در زيرزمين مشغول كار هستند حداقل يك نفر از مسئولين مي بايست در
دفتر سر معدن حضور داشته باشد
ماده 13- محل يا محل هاي حادثه ساز در معدن بايد بوسيله سيم خاردار يا وسايل محصور
كننده مناسب و علائم اخباري و هشدار دهنده از محل هاي مجاور مجزا باشد به طوريكه
مانع عبور اشخاص متفرقه و حيوانات گردد
ماده 14- معادن زيرزميني (به استثناي جبهه كارهاي در حال حفاري ) بايد بوسيله حداقل
دو راه با شرايط زير به خارج ارتباط داشته باشد
الف-
راههاي مذكور در داخل معدن به هم ارتباط داشته باشد .
ب- عبور افراد از هر يك از آنها به آساني ميسر باشد . فاصله بيـن آنهـا بيش از 15
مـتر بوده و دهانه آنها زير پوشش يك ساختمان واحد نبوده و مدخل آنها در نقاط سيل
گير و يا بهمن گير و مانند آن نباشد
ماده 15- كارگاه مي بايست طـوري تجهيز شود كه به كسي آسيبـي نرسد . چنانچـه فردي
مشاهـده كـرد نقصي در كارگاه وجود دارد كه آسيب به ديگران مي رساند بلافاصـله مي
بايست افراد را مطلع نموده و مرتب را به رئيس قسمت جهت رفع نقص اعلام نمايد
ماده 16- هيـچ كس نمي بايسـت بدون اجـازه به محـل ممـنوعه وارد شـده و اين محل بايد
بوسيله تابـلوي اخبـاري هشدار دهنده مشخص شود
ماده 17- نقاط نقشه برداري شده نبايد توسط اشخاص غير مسئول تخريب شود
ماده 18- رعايت ماده 92 قانون كار جمهوري اسلامي ايران در مورد معاينـات پزشكي و
بهداشتي شاغلين در معدن الزامي است
ماده 19- با توجه به ماده 90 قانون تأمين اجتماعي ارجاع مشاغل معدني به كاركنان
جديدالاستخدام و يا كاركناني كه مي خواهند به كار جديدي گمارده شوند پس از انجام
معاينات پزشكي از نظر قابليت جسماني و رواني متناسب با نوع كارهاي مرجوع ميسر است
ماده 20- استعمال دخانيات در كارگاههاي زيرزميني ممنوع است
ماده 21- به استناد آئين نامه حفاظت و بهداشت عمومي در كارگاهها مصوب شورايعالي
حفاظت فني ورود افراد همراه با سيگار , كبريت , فندك يا هر نوع وسايل و لوازم آتشزا
به معادن ذغال سنگ و ساير معادني كه خطر آتش سوزي يا انفجار داشته باشد مطلقاً
ممنوع است
تبصره: در اين گونه معادن همراه داشتن دوربين
عكاسي يا فيلم برداري با نظاير آنها كه چراغ فلاشر آنها از نظر جرقه حفاظت شده
نيستند نيز ممنوع است
ماده 22- روشن كردن آتش در سطح زمين تا شعاع 20 متري از دهانه دويلها , چاهها و
ورودي معادن زيرزميني كه احتمال خطر آتش سوزي و انفجار وجود دارد مطلقاً ممنوع مي
باشد
ماده 23- در صورت بروز حادثه يا بيماري ناشي از كار مي بايست برگه هاي مربوط تكميل
و نسخه اي از آن را به ادارات كار و امور اجتماعي , مراكز بهداشت و سازمان تأمين
اجتماعي محل ارسال نمود
تبصره: برگه مربوط به حوادث ناشي از كار از
سوي وزارت كار و امور اجتماعي و برگه مربوط به بيماريهاي ناشي از كار از سوي وزارت
بهداشت , درمان و آموزش پزشكي تهيه و بترتيب مي بايست توسط مسئول ايمني و مسئول
بهداشت حرفه اي تكميل گردد
ماده 24- به استناد آئين نامه وسايل حفاظت انفرادي مصوب شورايعالي حفاظت فني كليه
كارگران شاغل در معادن مي بايست در هنگام ورود به معدن به وسايل حفاظت فردي مناسب و
بر اساس نوع و شرايط كار مجهز گردند
تبصره: كليه مفاد آئين نامه مذكور در خصوص
نحوه انتخاب , به كارگيري , تعمير و تعويض وسايل مذكور الزامي است
ماده 25- به استناد فصل هشتم قانون كار جمهوري اسلامي ايران و آئين نامه حفاظت و
بهداشت عمومي در كارگاههاي مصوب شورايعالي حفاظت فني مي بايست تسهيلات بهداشتي
مناسب و كافي شامل روشوئي , حمام , توالت , رختكن , محل غذاخوري و نمازخانه و غيره
در محل مناسبي از سطح زمين وجود داشته باشد.
فصل
3 - حفاريهاي معدني و اكتشافي
ماده 26- در حفاريهاي سطحي و معادن روباز شيب موقت ديوارها و شيب كلي آنها با توجه
به خصوصيات مكانيكي سنگها بايد به گونه اي تعيين شود كه خطر ريزش نداشته باشد . در
جبهه كارهاي فعال , وقتي انتخاب شيب موقت براي پايداري كوتاه مدت مجاز است , كه
اطمينان كاهي از عدم ريزش وجود داشته باشد
ماده 27- عبور و مرور وسايل نقليه در جاده هاي معدني مشمول مقررات عمومي مربوطه
كشور مي باشد
ماده 28- در معادنيكه از دستگاه سيم برش الماسه استفاده مي شود , بمنظور جلوگيري از
پرتاب سيگمنت (دندانه هاي الماسه روي سيم برش) و يا صدمات ناشي از شلاق زدن سيم
پاره شده لازم است در مسير سيم برش پوشش حفاظتي مناسب به كار گرفته شود
ماده 29- در هنگام برش , جداكردن و جابجائي بلوك هاي سنگ , استقرار ماسين آلات و
افراد در پائين دست بلوك سنگ ممنوع است
ماده 30- در معادن روباز و كارگاههاي حفاري سطحي براي جلوگيري از لغزش و سقوط كارگر
, محل استقرار و عبور و مرور آنان بايد داراي عرض و شيب مناسب باشد . در غير اين
صورت كارگز بايد به كمربند ايمني و طناب نجات كه به نقطه اتكاء مطمئني متصل شده
باشد مجهز گردد
ماده 31- كار در سطح هنگام باد , برف يا بارن شديد و احتمال وقوع رعد و برق بايد با
احتياط كامل صورت گيرد
ماده 32- در حفر ترانشه براي اكتشاف ونمونه برداري بايد دقت شود تا خطر ريزش ديواره
وجود نداشته باشد و در صورت لزوم باوسايل مناسب نگهداري شود. در ترانشه و چاهكهايي
كه به عمق بيش از 5/1 متر هستند بايستي براي بالا و پائين رفتن از نردبان استفاده
شود
ماده 33- در ترانشه و چاهكهايي كه خطر انباشتگي گاز وجود دارد ورود و كار افراد
بايستي پس از تهويه و اطمينان از بي خطر بودن آن محل ها انجام گيرد
ماده 34- تميز كردن يا ميزان و مسطح كردن جبهه كار در معادن روباز و در اسثناي كار
ماشين حفاري بدون اخذ اجازه از مسئول دستگاه ممنوع است
ماده 35- دهانه چاههاي قائم بايد با در فولادي پوشانده شده و در اطراف آن نرده حفاظ
نصب شود
ماده 36- دهانه چاههاي مايل و تونلهاي شيبدار بايد به درب مسدود كننده يا راه بند
مجهز باشد
ماده 37- هنگام حفر چاه استفاده از سپر محافظ (سكو)در فاصله اي كمتر از 30 متر از
جبهه كار الزامي است . اين سكو مي
بايست علاوه بر كابل فلزي (سيم بكسل) تعليق به كمك جك هاي مكانيكي افقي به ديواره
چاه تثبيت شود
ماده 38- هنگام حفر چاه از زير سكوي كار مي توان از نردبان طنابي استفاده كرد مشروط
بر آنكه طول آن از 30 متر كمتر باشد
ماده 39- در تونلهاي شيبدار محل عبور افراد در تمام مسير بايد در يك سمت باشد
ماده 40- در تونلهاي افقي و شيبدار مجهز به نوار نقاله عرض راه عبور افراد مي بايست
در يك طرف حداقل 60 سانتيمتر و در طرف ديگر حداقل 40 سانتيمتر باشد
ماده 41- در تونلهاي افقي و شيبدار كه باربري ريلي دارند بايد عرض راه عبور افراد
در يك طرف حداقل 60 سانتيمتر باشد
ماده 42- در حفريات شيبداري كه براي عبور و مرور افراد اختصاص داده مي شود بايستي
در شيبهاي مختلف به شكل زير تجهيز گردند:
الف-
در شيب 15-7 درجه , دستگيره سرتاسري
ب- در شيب 30-15 درجه , پله هاي وسيع شيبدار و دستگيره
ت- در شيب 45-30 درجه , نردبان و يا پله هاي افقي و دستگيره
ث- در شيب 45 درجه و بيشتر از آن , قسمت عبور و مرور افراد به طور كلي مجزا و
در اين حالت مجهز به نردبان مي گردد
ماده 43- در حفريات با شيب تند كه مجهز به نردبان شده اند بايد دقت كرد كه :
الف-
شيب نردبانها از 80 درجه بيشتر نباشد.
ب- فاصله پايه نردبان تا ديواره نبايد كمتر از 60 سانتيمتر باشد
ت- در انتهاي هر نردبان پاگردي به منظور استراحت و پيشگيري از خطرات سقوط
ساخته شده باشد
ث- نردبان بايد حداقل تا يك متر بالاي پاگرد ادامه يابد و در غير اين صورت به
دستگيره هاي ثابتي مجهز باشد كه امكان بالا و پائين آمدن افراد را فراهم نمايد
ج- فاصله پاگردها از 10 متر بيشتر نباشد
ماده
44- در تونلهاي شيبدار و چاههاي مايل بايد در فاصله حداكثر هر 50 متر يك جان پناه
احداث شود . در محل سوزنهاي انشعاب ريل نيز بايد جان پناه احداث شود
ماده 45- هنگام كار در سينه كارهاي تونلهاي شيبدار , كارگران بايد از خطر سقوط و
افتادن واگن و ماشين آلات از بالا به طرف سينه كار محفوظ باشند . راه بند مسدود
كننده عبور واگن بايد در دو نقطه يكي در دهانه تونل شيبدار و ديگري در فاصله 20
متري از محل كار كارگران نصب شود
ماده 46- در جبهه كارهاي معادن روباز و زير زميني , بخصوص پس از آتشباري , لازم است
كليه قسمتهاي سست شده (لقي ها) در جبهه كار و ديواره ها و سقفها با دقت لق گيري شده
و يا بطور مطمئني از ريزش آنها جلوگيري بعمل آيد . ورود كارگران و شروع بكار آنان
در محل بايد پس از لق گيري به طور مطمئن انجام شود
ماده 47- حفاري هاي متروكه و كارگاههايي كه استخراج آنها تمام شده بايد مسدود شوند
.اين عمل بايد طوري انجام گيرد كه هيچگونه اختلالي در تهويه معدن بوجود نيايد
ماده 48- در مورد فضاي خالي شده در عمليات استخراج زيرزميني بايد امكان نشست سطح
زمين و احتمال خطرات را در بيرون يا درون معدن پيش بيني كرده و با تدابيري نظير پر
كردن محل استخراج و يا كنترل نشست سطح زمين و يا مانند آن از بروز خطر جلوگيري كرد
ماده 49- سنگهاي استخراجي(كوپها) بايستي بطور منظم و روي بزرگترين سطح اتكاء خود
انباشته شوند تا بدين وسيله از سقوط آنها و آسيب رساني به كاركنان جلوگيري شود
ماده 50- از بكار بردن طناب , زنجير , سيم بكسل و يا قلابهايي كه معيوب و پوسيده
هستند جداً خودداري شود و براي بكسل كردن ماشين آلات , بلوكهاي سنگهاي استخراجي و
غيره از سيم بكسل با مقاومت مناسب استفاده شود
ماده 51- كليه كارگران بايد به اندازه كافي از حوزه عملكرد كابلها و طنابها و جكها
فاصله داشته باشند
ماده 52- كارگران نبايد به هيچ وجه زير بارهاي معلق مخصوصاً كوپهاي معلق قرار گيرند
ماده 53- لبه هاي سست و در حال ريزش و شكافهايي كه در لبه ها بوجود آمده بايد
دائماً تحت كنترل و بازرسي قرار گيرد
فصل 4 - ماشين آلات معدن
ماده 54- به استناد آئين نامه حفاظت و بهداشت عمومي در كارگاهها مصوب شورايعالي
حفاظت فني روغنكاري اجزاء متحرك ماشين آلات حفاري هنگام كار ممنوع است
ماده 55- به استناد آئين نامه ايمني كار بر روي خطوط و تجهيزات برقدار مصوب
شورايعالي حفاظت فني , در معادن روباز عبور ماشينهاي حفاري از زير كابلهاي انتقال
برق هنگامي مجاز است كه فاصله بين بالاترين نقطه ماشين تا سيمهاي هادي برق از 5/1
متر كمتر نباشد
تبصره: فاصله مجاز بين بالاترين نقطه ماشين
تا سيمهاي برق به ميزان ولتاژ جريان عبوري بستگي دارد
ماده 56- كليه دستگاهها و ماشين آلات در حال كار در معدن روباز بايد حسب مورد مجهز
به برقگير باشند
ماده 57- به استناد آئين نامه حفاظت و بهداشت عمومي در كارگاههاي مصوب شورايعالي
حفاظت فني كليه قسمتهاي متحرك و انتقال دهنده نيرو از قبيل تسمه فلكه , زنجير , چرخ
دنده و امثال آن و همچنين قسمتهائي از ماشينها كه امكان ايجاد سانحه براي كارگران و
يا در گيري اشياء وجود داشته باشد بايد داراي پوشش يا حفاظي مناسب و با مقاومت
باشند
ماده 58- كليه ماشينها و تجهيزات معدني بايد توسط افراد ماهر و آموزش ديده بكار
برده شوند
ماده 59- هنگام كار با ماشين استخراج ذغال سنگ كه با زنجير و سيم بكسل كشيده مي شود
, ورود افراد به محدوه ماشين و كار در پائين دست ماشين ممنوع است
ماده 60- استفاده از ماشينهاي با موتور احتراقي در محيطهاي آلوده به گازهاي قابل
انفجار ممنوع است
ماده 61- متصديان دستگاههاي برقي هنگام كار بايد از وسايل حفاظت فردي مناسب شامل
دستكش لاستيكي , كفش و كلاه ايمني عايق در برابر الكتريسيته استفاده كنند
ماده 62- قبل از شروع بكار هر نوع ماشين , متصدي بايد اطرافيان را از راه اندازي
دستگاه آگاه نمايد
ماده 63- براي كار با پمپهاي دستگاه حفاري اكتشافي بايد موارد زير رعايت شود
الف-
موقعي كه پمپ روشن است , متصدي بايد از دستكش عايق الكتريسيته استفاده نمايد.
ب- از سيستم اتصال به زمين تأييد شده استفاده شود
ت- شاسي پمپ بايد كاملاً به زمين محكم شود
ماده 64- براي كار با بيلهاي مكانيكي در معادن روباز بايد موارد زير رعايت شود:
الف-
به غير از مكانيك مجاز , مسئول ايمني و مسئول فني هيچ كس حق ندارد بدون اجازه متصدي
داخل اتاقك فرمان شود.
ب- متصدي تنها در موارد اضطراري و بمدت كوتاه و به شرط آن كه كمك خود را
جايگـزين نمايد مجاز به ترك ماشين در شيفت كار خود مي باشد
ت- هنگام توقف كار , ولو به مدت كوتاه , بايد جام و چنگك بيل پائين آورده شده
و روي زمين قرار گيرد و رها كردن آن بحالت آويزان و معلق ممنوع است
ث- متصدي ماشين , ضمن كار بايد چنان زمين را صاف كند كه احتياج به دوباره كاري
نباشد
ج- انجام هر نوع حركتي و هرگونه جابجائي بيل مكانيكي از قبيل راه اندازي ,
حركت به جلو يا عقب , بارگيري به كاميون و غيره بايد همراه با علامت هاي صوتي مانند
بوق يا زنگ يا صوت باشد و همه افرادي كه در معدن كار مي كنند بايد با علامت مربوطه
آشنا باشند
ماده
65- به كارگيري جرثقيل و بازرسي فني آن مي بايست به استناد آئين نامه حفاظتي وسايل
حمل و نقل و جابجا كردن مواد و اشياء در كارگاهها مصوب شورايعالي حفاظت فني انجام
پذيرد
تبصره: به استناد آئين نامه فوق الذكر ظرفيت
مجاز انواع جرثقيل ها بايد به وضوح بر روي آنها نوشته شده و جرثقيل مجهز به سيستم
قطع كن يا آگاه كننده براي بار بيش از حد مجاز باشد
ماده 66- جام شاول (صندوقه بيل مكانيكي) در موقع كار هرگز نبايد بالاي سر افرادي كه
در محل كار مي كنند چرخانده شود
ماده 67- جام شاول نبايد بالاي اطاق راننده كاميون و كابلهاي اتصال برق حركت داده
شود
ماده 68- همواره بايد كنترل كاملي بر روي بارهاي معلق وجود داشته باشد
ماده 69- شاول نبايد در فاصله كمتر از 3 متر از خطوط برق ولتاژ بالا استفاده كند
ماده 70- متصدي بايد قبل از حركت جام (لودر , شاول و غيره) به اطراف و بالا به دقت
نگاه كرده و اطمينان پيدا كند كه همه چيز در وضعيت خوبي قرار دارد و در هنگام بلند
كردن جام و متعلقات مربوطه و قبل از حركت از فرد مسئولي كه روي زمين علامت مي دهد
فرمان بگيرد
ماده 71- هرگز نبايد از وسيله نقليه سنگين بيرون پريد . بايـستي دستگـيره ها و
آهنهاي نصب شـده بـراي پيـاده شدن را با دو دست محكم گرفته و در حالي كه صورت بطرف
ماشين مي باشد پياده شد
ماده 72- جلو و عقب چرخهاي ماشين آلات در حال توقف بايد با دقت مسدود گردد تا از
حركت احتمالي آنها جلوگيري شود خصوصاً اگر اين ماشين آلات در شيب قرار گرفته باشند
ماده 73- سوار شدن افراد غير مجاز بر لودر , گريدر , بلدوزر , شاول و غيره ممنوع
بوده و هيچكس حق ندارد برروي جام و تيغه هاي لودر , گريدر و غيره سوار شود
ماده 74- در هواي تاريك گريدر زني اطراف لبه ها و كنار ديواره هاي بلند ممنوع است
ماده 75- در ماشين آلات سنگين چرخ لاستيكي كه اجباراً بر روي لبه هاي تيز حركت مي
كنند جهت جلـوگيري از تركيدگي لاستيك و ايجاد شرايط نا ايمن بعدي بايد چرخها به
زنجير حفاظتي مجهز شوند
ماده 76- تسطيح مواد تخليه شده در محل تخليه بار بلافاصله پس از تخليه بار ممنوع
است
ماده 77- توقفگاه ماشين آلات معدني بايد به انـدازه كافي از انبـارهاي سوخـت فاصلـه
داشته و از نگهداري مواد قابل اشتعال مانند بنزين , گازوئيل , نفت و روغن در داخل
آن خودداري شود
ماده 78- داشتـن گواهـي نامه ويـژه جهت كار با ماشين آلات متحرك مانند بيل مكانيكي
, تراكتور , لودر, بلدوزر, لوكوموتيو و غيره براي متصديان اين گونه ماشين ها الزامي
است
ماده 79- نكات زير مي بايست هنگام كار با دستگاههاي چالزني رعايت شود:
الف-مته ها كاملاً تيز باشند .
ب- دكمه هاي لباس كارگر بسته باشند
ت- براي بيرون آوردن مته از چال فقط از آچار مخصوص استفاده شود
ث- نبايد پرفراتور(دستگاه چالزني براي چالهاي با قطر كم ) را بدون مته روشن كرد
ج- نبايد در صورت تاخوردگي شيلنگ, دستگاه را روشن كرد
ح- تمام چالهاي حفر شده به دقت هواگيري شوند و دهانه چالهاي غير افقي را با در پوش
چوبي به طور موقت پوشاند
خ- جبهه كار در معادن قبل از شروع بكار چالزني لق گيري شود
د- چالزني با دستگاههاي الكتريكي به كمك دستكش عايق الكتريسيته انجام شود
ذ- محل استقرار واگن دريل(دستگاه چالزني ارابه اي)مسطح و شيب آن مطمئن باشد به
گونه اي كه خطر لغزش يا واژگون
دستگاه وجود نداشته باشد
ر- در دستگاههاي چالزني برقي اتصال زمين موثر و كليد ضد انفجار و رله حفاظتي وجود
داشته باشد
ز- قبل از تعمير و باز كردن قسمتهاي دستگاه برقي در سينه كار جريان برق قطع شود
س- كابلهاي دستگاه برقي در محلي قرار داده شوند كه از خطر صدمه ناشي از عبور
دستگاهها يا برخورد قطعات سنگ مصون باشند
ش- چالزني بايد با تزريق آب يا آب پاشي يا با استفاده از دستگاه غبار گير انجام
شود بطوري كه ميزان غبار توليد شده از حد
مجاز كمتر باشد
فصل
5 - نگهداري
ماده 80- شبكه حفاريهاي زير زميني با توجـه به پايداري سنگـها و تغيير شكـل آنها
بايستي بطور دائم بررسي و در صورت لزوم به وسايل نگهداري مناسب مجهز گردد
ماده 81- انجام حف