آيين نامه اجرايي سازمان نظام مهندسي معدن

 

 

فصل اول - كليات

 

ماده 1 – در اين آيين نامه عبارت هاي زير در معاني مربوط به شرح زير به كار مي روند :

الف – قانون : منظور قانون نظام مهندسي معدن – مصوب 25/11/1379 – مجلس شوراي اسلامي است .

ب – قانون معادن : منظور قانون معادن – مصوب 27/2/1377 – مجلس شوراي اسلامي است .

پ – نظام مهندسي معدن : عبارت است از مجموعه تشكيلات ، سازمان ها ، تشكل هاي صنفي، مهندسي ، حرفه اي ، اشخاص حقيقي و حقوقي و مجموعه قوانين و مقررات ، آيين نامه ها و استانداردها در بخش معدن .

ت – تعاريف عمومي معدن : منظور تعاريفي است كه در قانون معادن شرح داده شده است.

ث – فعاليت هاي معدني : شامل كليه عمليات پي جويي براي يافتن كانسارها و اكتشاف و استخراج معادن وكانه آرايي كانسنگ و فرآوري مواد معدني و متالورژي استخراجي مي شود .

ج – حرفه هاي مهندسي معدن : منظور حرفه هاي مهندسي و كارشناسي وكارداني مرتبط با فعاليت هاي معدني است

چ - سازمان : منظور سازمان نظام مهندسي معدن است .

ح – سازمان استان : منظور سازمان نظام مهندسي معدن استان است .

خ – پروانه اشتغال : منظور پروانه اشتغال به كار در حرفه هاي مهندسي معدن است .

د – رشته هاي اصلي : شامل كليه گرايش هاي مهندسي معدن ، زمين شناسي ، مهندسي نقشه برداري و مهندسي متالورژي با گرايش استخراجي است .

ذ – رشته هاي مرتبط : منظور رشته هاي مرتبط به حرفه هاي مهندسي معدن است كه مطابق ماده (7) قانون تعيين مي شود .

 

ماده 2 – از تاريخي كه وزارت صنايع و معادن در هر محل حسب مورد اعلام كند ، اشتغال اشخاص حقيقي و حقوقي به آن دسته از امور فني در فعاليتهاي معدني كه توسط وزارت يادشده .تعيين مي شود ، مستلزم عضويت در سازمان و داشتن صلاحيت حرفه اي است اين صلاحيت در مورد حرفه هاي مهندسي معدن از طريق صدور پروانه اشتغال توسط وزارت صنايع و معادن و در مورد كارگران ماهر از طريق صدور پروانه مهارت فني و حرفه اي توسط وزارت كار و امور اجتماعي احراز مي شود .

 

ماده 3 – وزارت صنايع و معادن براي صدور و تمديد كليه مجوزهاي اكتشاف ، تجهيز و بهره برداري و فرآوري ، فقط طرح ها و گزارش هاي عمليات اجرايي را خواهد پذيرفت كه از طرف اشخاص حقيقي و حقوقي دارنده پروانه اشتغال در حدود صلاحيت و ظرفيت اشتغال آنها امضا شده باشد .

 

فصل دوم - پروانه اشتغال در مقطع كارشناسي و بالاتر ، حدود صلاحيت و ظرفيت اشتغال

 

 الف – پروانه اشتغال
ماده 4 – دارندگان مدرك تحصيلي كارشناسي و بالاتر در هر يك از رشته هاي اصلي يا رشته هاي مرتبط مي توانند از طريق تقاضاي صدور پروانه اشتغال باتوجه به مدارك تحصيلي و سوابق كار و تجربه در حداكثر دو رسته از رسته هاي :
الف : پي جويي و اكتشاف
ب : استخراج معدن
پ : كانه آرايي و فرآوري
ت : متالورژي استخراجي
در يك يا چند زمينه از قبيل طراحي ، محاسبه ، نظارت ، اجرا ، بهره برداري ، نگهداري ، كنترل و بازرسي، امور آزمايشگاهي ، مديريت ساخت و توليد ، نصب ، آموزش ، تحقيق و غيره درخواست تشخيص صلاحيت نمايند .

 

ماده 5 – براي صدور پروانه اشتغال علاوه بر دارا بودن مدرك تحصيلي و در صورت لزوم گواهي قبولي در آزمون هاي مربوط ، گواهي اشتغال به كارآموزي و يا سابقه كار حرفه اي در رشته هاي تخصصي و فني مربوط بعد از اخذ مدرك به شرح زير ضروري است :
الف - دارندگان مدرك علمي دكتري با حداقل (1) سال سابقه كار مرتبط
ب - دارندگان مدرك كارشناسي ارشد با حداقل (2) سال سابقه كار مرتبط
پ - دارندگان مدرك كارشناسي با حداقل (3) سال سابقه كار مرتبط

 

ماده 6 – گواهي اشتغال به كار و تجربه عملي و سابقه كار متقاضي در صورتي معتبر شناخته خواهد شد كه توسط واحدهاي فني وزارتخانه ها يا سازمانهاي دولتي يا وابسته به دولت ، شخصيت هاي حقوقي شاغل در رشته هاي موضوع قانون كه داراي پروانه اشتغال شخص حقوقي مي باشند و يا توسط دو نفر از مهندسان بابيش از ده سال سابقه كار و داراي پروانه اشتغال و يا توسط سازمان استان تاييد و صادر شده باشد . در گواهي اشتغال مذكور موارد زير بايد درج شود :
الف - نام ، محل و مشخصات پروژه هايي كه متقاضي در آن اشتغال داشته است .
ب - مدت اشتغال متقاضي با ذكر تاريخ شروع و خاتمه كار
پ - نام و مشخصات رشته تحصيلي متقاضي

ت - نام ، مشخصات سمت و يا شماره پروانه اشتغال شخص حقيقي يا حقوقي صادر كننده گواهي.

 

ماده 7 – متقاضي پروانه اشتغال لازم است تقاضاي كتبي خود را طبق فرم مخصوص كه توسط وزارت صنايع و معادن ، تهيه شده و حاوي نكات ضروري مي باشد كه متقاضي بايد تعهد و رعايت نمايد ، تكميل نموده و همراه مدارك زير تسليم نمايد :
الف - تصوير مصدق مدرك تحصيلي با قيد رشته و درجه علمي آن كه به تاييد مراجع ذي صلاح رسيده باشد ، به كيفيتي كه اطمينان به صحت آن براي مرجع صادر كننده پروانه اشتغال محرز شود .
ب - گواهي اشتغال به كار به ترتيبي كه در ماده (6) اين آيين نامه مقرر شده است .
پ - گواهي قبولي در آزمون در صورت لزوم
ت - مدارك عضويت در سازمان استان مربوط
ث - مدارك هويت به ترتيبي كه در فرم تقاضاي پروانه اشتغال تعيين و مقرر شده است .
ج - ساير مداركي كه ارائه آنها به موجب اين آيين نامه و يا قوانين حاكم بر صدور اين گونه مدارك الزامي باشد .

 

ماده 8 – وزارت صنايع و معادن پس از بررسي تقاضاي پروانه اشتغال و مدارك ضميمه آن ، درصورت كامل بودن آنها حداكثر ظرف يك ماه از تاريخ وصول ، پروانه اشتغال مورد درخواست را صادر خواهد نمود و در صورت كافي نبودن مدارك ، مراتب را ظرف (15) روز با ذكر نواقص به طور كتبي به متقاضي اعلام خواهد نمود .

 

ماده 9 – اشخاص حقيقي داراي پروانه اشتغال در رشته و تخصصي كه تشخيص صلاحيت شده اند و داراي مدرك تحصيلي كارشناسي و بالاتر هستند به طور فردي يا به طور مشترك با مسئوليت مشترك مي توانند اقدام به تاسيس دفتر مهندسي نمايند ، دفاتر مهندسي ، قائم به شخص يا اشخاص حقيقي داراي پروانه اشتغال مي باشند و امتياز آنها قابل واگذاري نيست ، اشخاص مذكور موظف به نگهداري دفاتر قانوني براساس مفاد قانون ماليات هاي مستقيم مي باشند ، دفاتر مهندسي مذكور مي توانند باتوجه به حدود صلاحيت افراد دارنده پروانه اشتغال كه عضو دفتر مي باشند از وزارت صنايع و معادن درخواست صلاحيت نمايند .

 

ماده 10 – اشخاص حقوقي با دارا بودن شرايط و ارائه مدارك به شرح زير مي تواند در يك يا چند رسته ، مشروط بر اينكه حداقل دو نفر از مديران آن داراي پروانه اشتغال و مدارك تحصيلي كارشناسي و بالاتر باشند ، تقاضاي صدور پروانه اشتغال شخص حقوقي نمايند :
الف - تصوير پروانه اشتغال اشخاص حقيقي فوق الذكر
ب - يك نسخه فتوكپي اساسنامه و روزنامه رسمي حاوي آگهي تاسيس و آخرين تغييرات و يك نسخه از صورت جلسه مجمع عمومي و مدارك مربوط به ثبت آن در مورد انتخاب مدير يا مديران و كساني كه داراي حق امضا مي باشند .
پ - تصوير كارت كد اقتصادي متقاضي
ث : ساير مداركي كه ارايه انها به موجب اين آيين نامه و يا قوانين حاكم بر صدور اين گونه مدارك الزامي باشد .
تبصره – تغييرات اساسنامه يا تركيب مديران بايد ظرف حداكثر يك ماه به مرجع صادر كننده پروانه اشتغال اطلاع داده شود و در صورتي كه تغييرات مذكور به موقع اطلاع داده نشود و يا مديراني كه داراي پروانه اشتغال شخص حقيقي مي باشند از مديريت شخص حقوقي خارج شوند ، وزارت صنايع و معادن ميتواند حسب مورد پروانه اشتغال مديران يا شخصيت حقوقي يا هر دو را براي مدت معيني لغو نمايد .

ب – حدود صلاحيت و ظرفيت اشتغال

ماده 11 – پروانه اشتغال در چهار درجه ، پايه (3) ، پايه (2) ، پايه (1) و پايه ارشد صادر مي شود . جهت ارتقاء از پايه سه به دو داشتن (4) سال و از پايه دو به يك داشتن پنج سال و از پايه يك به ارشد داشتن 6 سال كارحرفه اي در پايه قبلي و در صورت لزوم موفقيت در آزمون مربوط ضروري است . رتبه بندي و صدور پروانه اشتغال توسط وزارت صنايع و معادن و براساس امتياز بندي مندرج در جدولهاي زير صورت مي گيرد.

جدول (1) : امتياز ها براي تعيين رتبه دارندگان پروانه اشتغال

 

 

جدول (2) : رتبه بندي دارندگان پروانه اشتغال :

 

تبصره 1 – براي صدور پروانه اشتغال پايه ارشد علاوه بر كسب حد نصاب امتيازهاي لازم ، تاييد شوراي مركزي نيز ضروري است .

تبصره 2 – روش تعيين امتيازها طبق دستور العملي خواهد بود كه ظرف (6) ماه پس از تصويب اين آيين نامه توسط وزارت صنايع و معادن تهيه خواهد شد .

تبصره 3 – وزارت صنايع و معادن موظف است باتوجه به تعداد متقاضيان هر درجه و رعايت تناسب مورد نياز جامعه به آن به طور مستمر در فواصل زماني معين نسبت به برگزاري آزمون هاي مربوط اقدام نمايد .

تبصره 4 – تعيين صلاحيت و ظرفيت اشخاص حقوقي كه به وسيله سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور تشخيص صلاحيت و تعيين ظرفيت شده يا مي شود مطابق دستور العملي خواهد بود كه به طور مشترك توسط وزارت صنايع و معادن و سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور تهيه و ابلاغ خواهد شد .

 

ماده 12 – حداقل صلاحيت فني دارندگان پروانه اشتغال براي امضا و تاييد نقشه ها و گزارش ها و اسناد تعهد آور موضوع ماده (3) اين آيين نامه به شرح زير تعيين مي شود :
الف - براي طرح هاي اكتشافي و گزارش پايان عمليات اكتشاف براي كانسارهاي درجه يك ، درجه دو ، درجه سه و درجه چهار به ترتيب دارندگان پروانه اشتغال پايه ارشد ، پايه يك ، پايه دو و پايه سه در رسته پي جويي و اكتشاف .
ب - براي طرح هاي بهره برداري معادن درجه يك ، درجه دو ، درجه سه و درجه چهار به ترتيب دارندگان پايه ارشد ، پايه يك ، پايه دو و پايه سه در رسته استخراج معدن .
پ - براي طرح هاي مربوط به واحدهاي كانه آرايي يا فرآوري درجه يك ، درجه دو ، درجه سه و درجه چهار ، به ترتيب داندگان پايه ارشد ، پايه يك ، پايه دو و پايه سه در رسته كانه آرايي و فرآوري .
ت - براي طرح هاي مربوط به واحدهاي متالورژي استخراجي درجه يك ، درجه دو ، درجه سه و درجه چهار ، به ترتيب دارندگان پروانه اشتغال پايه ارشد ، پايه يك ، پايه دو و پايه سه در رسته متالورژي استخراجي .
تبصره 1 – درجه بندي كانسارها و معادن و واحدهاي كانه آرايي و فرآوري و متالورژي استخراجي براي اولين بار به موجب دستور العملي خواهد بود كه توسط وزارت صنايع و معادن ظرف شش ماه پس از تصويب اين آيين نامه تهيه و ابلاغ مي شود . اصلاحات بعدي به پيشنهاد سازمان و تصويب وزارت صنايع و معادن انجام مي شود .
تبصره 2 – دستور العمل رتبه بندي موضوع ماده (11) و ظرفيت اشتغال در كليه فعاليت هاي موضوع قانون توسط سازمان تدوين شده و به طور ادواري مورد بازنگري قرار مي گيرد و پس از تصويب وزارت صنايع و معادن ابلاغ مي شود .
تبصره 3 – مسوولان فني عمليات موضوع ماده (65) آيين نامه اجرايي قانون معادن و همچنين ناظراني كه از طرف وزارت صنايع و معادن براساس ماده (69) آيين نامه مذكور تعيين مي شوند ، بايد صلاحيتهاي فني موضوع اين ماده را دارا باشند .

 

ماده 13 – ظرفيت اشتغال دارندگان پروانه اشتغال در رسته هاي مختلف به پيشنهاد سازمان و تصويب وزارت صنايع و معادن تعيين مي شود .

تبصره - دارندگان پروانه اشتغال و كليه مراجع صادر كننده پروانه فعاليت هاي معدني و ساير مجوزهاي مربوط موظفند حدود صلاحيت و ظرفيت اشتغال مندرج در پروانه اشتغال را رعايت نمايند .

 

ماده 14 – حدود صلاحيت دارندگان پروانه اشتغال اشخاص حقوقي در رشته و تخصص مورد تقاضا از طريق بررسي و ارزيابي سوابق شخص حقوقي طبق دستورالعمل صادر شده توسط وزارت صنايع و معادن صورت خواهد گرفت .

 

ماده 15 – در مورد سازمان ها و شركت هاي دولتي و وابسته به دولت ، موسسات و نهادهاي عمومي غير دولتي، مشروط براينكه تشكيلات سازماني آنها به تصويب مراجع صلاحيت دار رسيده و مسوول واحد فني آنها داراي پروانه اشتغال شخص حقيقي باشد با ارائه مدارك و مجوزها و مصوبات مراجع صلاحيت دار ، براي هر يك از واحدهاي سازماني فني تابع آنها به ترتيب مقرر در اين آيين نامه پروانه اشتغال شخص حقوقي صادر خواهد شد .

تبصره – بخش هاي ستادي وزارت صنايع و معادن در مركز استان ها كه به طور قانوني وظيفه تاييد طرحها و صدور پروانه عمليات معدي و نظارت را عهده دار هستند ، از شمول اين ماده مستثنا هستند .

 

ماده 16 – مسووليت صحت طراحي ، اجرا ،نظارت و نظاير آن در مورد اشخاص حقوقي به عهده مدير عامل يا رئيس موسسه و در مورد اشخاص موضوع ماده (15) اين آيين نامه به عهده مسوولان واحدهاي فني مربوط كه داراي پروانه اشتغال حقيقي بوده و به امضاي آنها رسيده است خواهد بود و اين مسئوليت قائم به شخص امضا كننده بوده و با تغيير سمت وي ساقط نخواهد شد . همچنين امضاي وي رافع مسئوليت مهندس طراح ، مسئول فني عمليات و ناظر كه در رشته مربوط امضا يا تعهد نظارت كرده اند ، نخواهد بود.

 

ماده 17 – باتوجه به اصلاحيه تبصره (1) ماده (2) قانون نظام صنفي – مصوب 1368 – پاسخ به استعلامات مراجع ذي صلاح درخصوص اشخاص حقوقي كه ارائه خدمات و فعاليت آنها مستلزم داشتن پروانه اشتغال مي باشد و همچنين پاسخگويي به مسايل صنفي آنها با سازمان استان است كه وفق دستورالعمل وزارت صنايع و معادن عمل خواهد نمود .

 

ماده 18 – كليه اشخاص حقيقي و حقوقي غير ايراني داراي پروانه كار معتبر از وزارت كار و امور اجتماعي جهت انجام خدمات موضوع قانون ضمن رعايت ساير قوانين و مقررات مربوط و احراز كليه شرايط مقرر در مورد اشخاص حقيقي و حقوقي ايراني بايد پروانه اشتغال موقت از وزارت صنايع و معادن دريافت دارند . در پروانه اشتغال موقت مدت اعتبار ، صلاحيت متقاضي و ساير شرايط حسب مورد بايد درج شود .

 

ماده 19 – امضاي اشخاص حقيقي و حقوقي ذيل نقشه ها و اسناد تعهد آور همراه با مهري خواهد بود كه در آن نام كامل و شماره پروانه اشتغال و شماره عضويت سازمان استان درج شده باشد .

 

ماده 20 – براي متقاضياني كه در بيش از يك رسته داراي شرايط اخذ پروانه اشتغال مي باشند يا در آينده صلاحيت جديد كسب نمايند فقط يك پروانه اشتغال صادر مي شود و در پروانه اشتغال مذكور رسته ها و تخصص هايي كه دارنده پروانه اشتغال در آن تعيين صلاحيت شده است با قيد تاريخ احراز و ظرفيت اشتغال آنها درج خواهد شد .

 

ماده 21 – وزارت صنايع و معادن مي تواند بر مبناي پيشنهاد سازمان در مورد تمام يا بعضي از رشته ها و تخصص ها صدور يا تجديد يا تمديد پروانه و همچنين ارتقاي پايه را موكول به گذراندن آزمون هاي عمومي و تخصصي نمايد .

 

 

ماده 22 – پروانه اشتغال براي مدت سه سال در سراسر كشور در رشته و تخصص تعيين شده معتبر است . وزارت صنايع و معادن مكلف است در صورت درخواست متقاضي و دارا بودن شرايط لازم ظرف يك ماه نسبت به تجديد يا تمديد پروانه اشتغال اقدام و در صورت رد تقاضا يا وجود نواقص مراتب را به طور كتبي با ذكر دلايل به متقاضي اعلام نمايد . تاريخ تجديد يا تمديد پروانه اشتغال بايد در محل مخصوصي از متن پروانه اشتغال درج شود .

تبصره 1 – در صورتي كه اعتبار يك يا بعضي از مدارك لازم جهت صدور يا تجديد يا تمديد پروانه اشتغال محدود به مدت معيني كمتر از (3) سال باشد ، در اين صورت مدت اعتبار پروانه اشتغال با توجه به محدوديت هاي زماني مدارك مذكور تعيين و درج خواهد شد .

تبصره 2 – درصورتي كه دارنده پروانه اشتغال بخواهد در خارج از محدوده استاني كه در سازمان استان آن عضو است از پروانه اشتغال خود استفاده نمايد ، مكلف است مراتب را به طور كتبي به اطلاع سازمان استان هر دو استان برساند .

 

ماده 23 – در موارد زير پروانه اشتغال حسب مورد فاقد اعتبار شناخته شده و يا اعتبار آن معلق يا اساسا“ ابطال خواهد شد :
الف - فوت دارنده پروانه اشتغال .
ب- حجر دارنده پروانه اشتغال تا زماني كه رفع حجر نشده باشد .
پ - عدم تمديد يا تجديد ظرف دو ماه از تاريخ انقضاي مهلت .
ت - محكوميت قطعي دارنده پروانه اشتغال به مجازاتي كه كيفر تبعي آن محروميت از حقوق اجتماعي باشد تا انقضاي مدت محروميت از حقوق اجتماعي .
ث : در صورتي كه دارنده پروانه اشتغال به موجب راي قطعي شوراي انتظامي استان يا شوراي انتظامي نظام مهندسي محكوم به محروميت از كار شود ، در مدت محروميت از كار .
ج - لغو عضويت از سازمان استان يا اخراج از آن .
چ - انحلال يا فقدان شرايط لازم درخصوص اشخاص حقوقي .
تبصره – دارنده پروانه اشتغال در مدتي كه پروانه اشتغال او فاقد اعتبار شده يا اعتبار آن معلق شده است ، حق استفاده از پروانه اشتغال را جز براي ادامه كارها و مسووليت هايي كه از قبل از آن عهده دار بوده است و آن هم مشروط به رعايت مقررات و رفع تخلفات موجود ، نخواهد داشت .

 

ماده 24 – چنانچه پروانه اشتغال مفقود شود ، صاحب پروانه اشتغال مي تواند تقاضاي صدور المثني نمايد و مرجع صادر كننده موظف خواهد بود پس از مدت سه ماه از تاريخ تقاضا در صورتي كه يابنده آن را به مرجع مذكور ارسال ننموده باشد ،نسبت به صدور المثني اقدام نمايد .

 

ماده 25 – باتوجه به ماده (1287) قانون مدني پروانه اشتغال يك سند رسمي دولتي است و كليه آثار و تبعات اسناد رسمي را دارا است .

 

فصل سوم - پروانه اشتغال در مقطع كارداني

 

 
ماده 26 – براي دارندگان مدرك تحصيلي كارداني فني در صورت قبول شدن در آزمون علمي و عملي مربوط در يكي از رشته هاي موضوع قانون حسب مورد پروانه اشتغال در سه درجه ، پايه (3)، پايه (2) و پايه (1) ،به شرح زير صادر مي شود :
براي دارندگان مدرك كارداني فني در يكي از رشته هاي موضوع قانون با داشتن ( 5)سال سابقه كار و تجربه مفيد پس از دريافت مدرك كارداني در رشته مربوط اشتغال به كار كارداني پايه (3) صادر مي شود . جهت ارتقا از هر پايه به پايه ديگر (5) سال سابقه كار و موفقيت در آزمون مربوط ضروري است .
تبصره – سابقه و تجربه حسب گواهي ها و مدارك مندرج در ماده (6) اين آيين نامه و ساير مستندات مورد قبول وزارت صنايع و معادن احراز مي شود .

 

ماده 27 – متقاضي پروانه اشتغال لازم است تقاضاي كتبي خود را طبق فرم مخصوصي كه توسط وزارت صنايع و معادن تهيه شده و حاوي نكات ضروري مي باشد كه متقاضي بايد تعهد و رعايت نمايد ، تكميل نموده وهمراه مدارك زير تسليم نمايد :
الف - تصوير مصدق مدرك تحصيلي كارداني با قيد رشته و گرايش آن كه به تاييد مراجع ذي صلاح رسيده باشد ، به كيفيتي كه اطمينان به صحت آن براي مرجع صادر كننده پروانه اشتغال محرز شود .
ب - گواهي سابقه و تجربه مفيد به شرح مذك